NİŞANTAŞI nisantasi.net

Orhan Pamuk’un Nişantaşı’sı: bir yürüyüş

Orhan Pamuk’un Nişantaşı’sında bir saatlik yürüyüş: Pamuk Apartmanı, Masumiyet Müzesi ve Kara Kitap’taki yerler, Teşvikiye Camii ve Çukurcuma’daki Masumiyet Müzesi’ne nasıl devam edilir.

Uzunluk
Yaklaşık 1,5 km, molalarla bir saat
Başlangıç
City’s Nişantaşı AVM’sinin karşısı
Önce okuyun
İstanbul: Hatıralar ve Şehir
Müze
Çukurcuma’da Masumiyet Müzesi, yaklaşık 30 dakika

2006’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Orhan Pamuk, Nişantaşı’nda (Nisantasi), ailesinin bugünkü City’s Nişantaşı AVM’sinin karşısındaki binası Pamuk Apartmanı’nda büyüdü. Semtin apartmanlarını, sokaklarını ve ailelerini anı kitabı İstanbul: Hatıralar ve Şehir’de anlatır; Masumiyet Müzesi ve Kara Kitap’ın büyük bölümü de burada geçer. Bu yürüyüş kitaplarındaki gerçek yerleri yaklaşık bir saatte birbirine bağlıyor; Masumiyet Müzesi ise şehrin öbür ucunda, Çukurcuma’da.

Nişantaşı’nda demir balkonlu ve turuncu tenteli, görkemli taş bir apartman
Taş cepheler ve demir balkonlar: Nişantaşı’nda başınızı kaldırıp bakmaya değer. Metuboy / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Hangi kitaplar Nişantaşı’nda geçer?

KitapYılİçindeki Nişantaşı
Cevdet Bey ve Oğulları1982İlk romanı: semtte bir İstanbul ailesinin üç kuşağı
Kara Kitap1990Çocukluğunun köşe bakkalı Alaaddin’in dükkânı ve Teşvikiye çevresindeki sokaklar
İstanbul: Hatıralar ve Şehir2003Pamuk Apartmanı, ailesi ve 1950–60’larda semt
Masumiyet Müzesi2008Kemal’in ailesi ve Nişantaşı’nda Füsun’un dükkânı; aynı adlı müze 2012’de açıldı

Yürüyüş, durak durak

  1. Pamuk Apartmanı, City’s Nişantaşı’nın karşısında. Pamuk’un çocukluğunu geçirdiği, İstanbul’da anlattığı aile binası. Özel bir konut: sokaktan bakın. Roman, Masumiyet Müzesi’ndeki hayali Merhamet Apartmanı’nı onun yanına yerleştirir; böyle bir bina yok.
  2. Eski taş karakol, Teşvikiye yolunda. 19. yüzyıldan süslü yapı hâlâ ayakta; Masumiyet Müzesi’nde “süslü karakol” olarak geçer. Semtin kurulduğu döneme aittir; bkz. Nişantaşı’nın tarihi.
  3. Alaaddin’in dükkânının yeri, karakolun karşısında. 1956’dan beri açık olan gerçek köşe dükkânı, Kara Kitap’taki Alaaddin’in dükkânına ilham verdi. 2024’te kapandı; yerinde artık bir zincir giyim mağazası var.
  4. Teşvikiye Camii, biraz ileride. Avluda Nişantaşı’na adını veren iki Osmanlı nişan taşını arayın. Namaz vakitleri dışında ziyarete açık.
  5. Valikonağı Caddesi çevresindeki sokaklar. Romandaki Füsun’un dükkânı Şanzelize Butik hayali, ama kitapta geçen adres gerçek; bugün orada bir çikolatacı var. Pamuk’un anlattığı 20. yüzyıl başı cepheleri için ara sokaklarda dolaşın.
  6. Maçka Parkı’na doğru. Camiden parka doğru yokuş aşağı inin; karşı yamaçta gençliğinin İstanbul’unun simgelerinden 1950’lerin Hilton’u belirir.

Harbiye’de Başaran Apartmanı’ndaki eski Konak Sineması’nın cephesi de Masumiyet Müzesi’nde geçer; sinema yıllardır kapalı.

Masumiyet Müzesi’ne devam

Pamuk, romanda anlatılan nesneleri sergilemek için Masumiyet Müzesi’ni Beyoğlu’nda, Çukurcuma’da bir evde kurdu; Nisan 2012’de açıldı. Nişantaşı’ndan M2 ile bir durak Taksim’e gidip yaklaşık 12 dakika yokuş aşağı yürüyün ya da füniküler ve tramvayla Tophane’ye gidip yaklaşık 8 dakika yokuş yukarı yürüyün. Açık günler ve biletler için müzenin sitesine bakın. Romanı yanınıza alın: kitabın içindeki bilet sizi içeri sokar.

İpuçları

Sık sorulan sorular

Orhan Pamuk İstanbul’da nerede yaşadı?

Nişantaşı’nda, ailesinin bugünkü City’s Nişantaşı AVM’sinin karşısındaki binası Pamuk Apartmanı’nda büyüdü. Bunu anı kitabı İstanbul: Hatıralar ve Şehir’de anlatır.

Masumiyet Müzesi Nişantaşı’nda mı?

Hayır. Romanın büyük bölümü Nişantaşı’nda geçer, ama müze Beyoğlu’nda, Çukurcuma’da; metro ve yürüyüşle yaklaşık 30 dakika. 2012’de açıldı.

Alaaddin’in dükkânı hâlâ açık mı?

Hayır. Kara Kitap’taki Alaaddin’in dükkânına ilham veren, eski karakolun karşısındaki gerçek köşe dükkânı 1956’da açıldı ve 2024’te kapandı.

Nişantaşı’nı gezmeden önce hangi Pamuk kitabını okumalıyım?

Semtte büyümesini anlatan anı kitabı İstanbul: Hatıralar ve Şehir. Roman olarak Masumiyet Müzesi.